Assessments kunnen werkgeluk gedeeltelijk voorspellen door persoonlijkheidskenmerken en competenties in kaart te brengen, maar ze geven geen volledig beeld. Werkgeluk wordt sterk beïnvloed door externe factoren zoals teamdynamiek, leiderschapsstijl en bedrijfscultuur, die moeilijk meetbaar zijn. Daarom fungeren assessments als handige hulpmiddelen, maar vervangen ze nooit een complete beoordeling van de werkomgeving en organisatiecultuur.
Wat zijn assessments en hoe werken ze bij het meten van werkgeluk? #
Assessments zijn gestructureerde evaluatie-instrumenten die persoonlijkheidskenmerken, competenties en drijfveren van werknemers meten. Ze maken gebruik van vragenlijsten, gedragsobservaties en interactieve tests om inzicht te krijgen in hoe iemand functioneert en wat hem motiveert. Bij het meten van werkgeluk richten assessments zich op factoren zoals werkstijl, motivatiedrijvers en competentieontwikkeling.
Er bestaan verschillende soorten assessments voor het meten van werkgerelateerde aspecten. Persoonlijkheidsassessments, zoals de TMA-talentenanalyse, brengen 22 drijfveren en 44 talenten in kaart, waardoor duidelijk wordt op welke werkgebieden iemand het meest gemotiveerd kan functioneren. Deze assessments geven inzicht in de ideale werkomgeving en in effectieve communicatiestijlen.
Competentieassessments meten specifieke vaardigheden en gedragscompetenties. Ze onderscheiden categorieën zoals “veel talent”, “talent”, “matig talent” en “weinig talent” voor verschillende competenties. Dit helpt werkgevers in te schatten of iemand goed past binnen een functie en waar ontwikkeling mogelijk is.
Werkgevers gebruiken ook engagementsurveys en medewerkerstevredenheidsonderzoeken om werkgeluk direct te meten. Deze instrumenten peilen naar aspecten zoals werkdruk, waardering, ontwikkelmogelijkheden en werk-privébalans. De resultaten geven een momentopname van hoe medewerkers zich voelen in hun werk.
Hoe betrouwbaar zijn assessments voor het voorspellen van werkgeluk? #
De betrouwbaarheid van assessments voor het voorspellen van werkgeluk is beperkt, omdat ze vooral individuele kenmerken meten, terwijl werkgeluk sterk afhangt van de interactie tussen persoon en werkomgeving. Assessments kunnen wel aangeven welke werkomstandigheden bij iemand passen, maar voorspellen niet hoe de werkelijke situatie zal uitpakken.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat assessments het beste presteren bij het meten van stabiele persoonlijkheidskenmerken en cognitieve vaardigheden. Ze zijn minder accuraat bij het voorspellen van toekomstig gedrag in specifieke werkomgevingen. De voorspellende waarde hangt sterk af van hoe goed het assessment aansluit bij de werkelijke functie-eisen.
Belangrijke beperkingen van assessments zijn dat ze een momentopname geven en geen rekening houden met veranderingen in persoonlijke omstandigheden of werkomgeving. Mensen ontwikkelen zich, prioriteiten verschuiven en organisaties veranderen. Een assessment dat vandaag accuraat is, kan over een jaar minder relevant zijn.
Ook de kwaliteit van het assessment zelf speelt een rol. Gecertificeerde instrumenten zoals TMA hebben een wetenschappelijke basis, maar de interpretatie en toepassing vereisen expertise. Verkeerde conclusies trekken uit assessmentresultaten kan leiden tot onterechte verwachtingen over werkgeluk.
Welke factoren beïnvloeden werkgeluk die assessments vaak missen? #
Assessments missen vaak relationele en culturele factoren die bepalend zijn voor werkgeluk. Teamdynamiek, de kwaliteit van collegiale relaties en de sfeer op de werkvloer hebben grote impact op hoe prettig iemand zijn werk vindt, maar zijn moeilijk te meten via standaardvragenlijsten.
Leiderschapsstijl is een andere factor die assessments niet kunnen voorspellen. Een leidinggevende die goed communiceert, vertrouwen geeft en ontwikkeling stimuleert, kan het werkgeluk enorm beïnvloeden. Deze aspecten worden pas duidelijk in de praktijk, niet via een assessment.
Werkdruk en werkbelasting variëren sterk per periode en per project. Assessments kunnen wel aangeven hoe iemand omgaat met stress, maar voorspellen niet de werkelijke druk die iemand zal ervaren. Ook organisatorische veranderingen, deadlines en onverwachte gebeurtenissen beïnvloeden werkgeluk op manieren die assessments niet kunnen voorzien.
De bedrijfscultuur speelt een grote rol bij werkgeluk. Waarden zoals openheid, innovatie, samenwerking of resultaatgerichtheid bepalen of iemand zich thuis voelt in een organisatie. Deze cultuur ontstaat door geschiedenis, leiderschap en groepsdynamiek – aspecten die niet uit individuele assessments blijken.
Praktische zaken zoals werkplek, faciliteiten, reistijd en werk-privébalans hebben ook invloed op werkgeluk. Een perfect passend assessment helpt weinig als de dagelijkse werkomstandigheden niet kloppen.
Wat zijn de juridische grenzen bij het gebruik van assessments op de werkvloer? #
Werkgevers mogen assessments gebruiken voor werving, selectie en ontwikkeling, maar moeten zich houden aan privacywetgeving en arbeidsrecht. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) vereist dat werknemers geïnformeerde toestemming geven en dat gegevens proportioneel en relevant zijn voor het doel.
Bij sollicitatieprocedures mogen werkgevers assessments inzetten om competenties en geschiktheid te beoordelen. De vragen en tests moeten wel direct gerelateerd zijn aan de functie. Discriminerende vragen over gezondheid, geloof, seksuele geaardheid of andere beschermde kenmerken zijn verboden.
Voor bestaande werknemers geldt dat assessments alleen gebruikt mogen worden bij een legitiem bedrijfsbelang. Ontwikkelingsassessments zijn meestal toegestaan omdat ze de werknemer ten goede komen. Assessments voor disciplinaire doeleinden of gedwongen reorganisaties vereisen meer zorgvuldigheid.
Werknemers hebben recht op inzage in hun assessmentresultaten en kunnen correcties eisen als gegevens onjuist zijn. Ze mogen ook bezwaar maken tegen de verwerking van hun persoonsgegevens. Werkgevers moeten assessmentgegevens beveiligd bewaren en na een redelijke termijn verwijderen.
Vakbonden en ondernemingsraden hebben vaak medezeggenschap bij het invoeren van assessmentsystemen. Ze kunnen eisen stellen aan de keuze van instrumenten, de procedure en de bescherming van werknemersbelangen.
Hoe ga je om met onbetrouwbare assessmentresultaten als werknemer? #
Als je twijfelt aan de betrouwbaarheid van assessmentresultaten, vraag dan eerst uitleg over de methode en de interpretatie. Een gecertificeerde assessor moet kunnen toelichten hoe conclusies tot stand zijn gekomen en welke beperkingen het instrument heeft. Goede assessments erkennen hun eigen grenzen.
Vergelijk de resultaten met je eigen zelfkennis en met feedback van collega’s. Als er grote verschillen zijn, bespreek dit dan met de assessor. Mogelijk zijn er omstandigheden die het resultaat hebben beïnvloed, zoals stress, vermoeidheid of onduidelijke vragen. Een betrouwbaar assessment houdt rekening met zulke factoren.
Je hebt het recht om een second opinion te vragen of een ander assessment te doen. Bij belangrijke beslissingen, zoals promoties of reorganisaties, is het redelijk om aanvullende informatie te verzamelen. Vraag ook naar de wetenschappelijke onderbouwing van het gebruikte instrument.
Documenteer je bezwaren schriftelijk en bewaar alle communicatie over het assessment. Als je vermoedt dat resultaten worden gebruikt voor onterechte beslissingen, schakel dan hulp in van je vakbond, vertrouwenspersoon of een arbeidsrechtadvocaat.
Onthoud dat assessments hulpmiddelen zijn, geen waarheden. Je werkprestaties, ervaring en ontwikkeling zijn belangrijker dan een enkel testresultaat. Laat assessmentuitkomsten je niet ontmoedigen, maar gebruik ze als startpunt voor gesprekken over je carrière en ontwikkeling.
TMA Assessments: Professionele talentenanalyse door Wierenga & De Graaf #
Wierenga & De Graaf is bevoegd om TMA assessments uit te voeren. TMA is een uniek instrument waarbij door middel van een interactieve methode de talenten, drijfveren en ontwikkelmogelijkheden van een medewerker in kaart worden gebracht. De TMA Talentenanalyse brengt 22 drijfveren en 44 talenten van mensen in kaart en geeft daarbij inzicht in de werkgebieden waar een persoon het meest gemotiveerd en talentvol kan functioneren.
Een TMA Talentenanalyse benadert mensen positief, is niet veroordelend en biedt veel inzicht in de persoonlijkheid van mensen. De rapportages geven informatie over de talenten van mensen en zijn ontwikkelingsgericht geschreven. Daarnaast brengt TMA advies uit over de ideale werkomgeving, effectieve wijze van communiceren en de leer- en ontwikkelstijl.
Talent- en Competentiepaspoort #
De talenten uit de TMA kunnen worden vertaald naar het TMA Competentiemodel. Aan iedere competentie liggen één of meerdere talenten ten grondslag. De TMA Talentenanalyse geeft inzicht in de ontwikkelbaarheid van deze gedragscompetenties. Zo onderscheidt de TMA de volgende categorieën voor de competenties: Veel talent, Talent, Matig talent en Weinig talent.
TMA Competentiematch #
De Competentiematch vertaalt de talentscores van de talentenanalyse naar een indicatief matchpercentage op competentieniveau. Hiermee kun je een goed beeld krijgen of een (nieuwe potentiële) medewerker goed past binnen een functie.
TMA Feedback Analyse #
In het kader van persoonlijke ontwikkeling is het, naast te weten wat iemand wil (gebruik maken van zijn/haar talenten), ook noodzakelijk dat een medewerker feedback krijgt op zijn/haar getoonde gedrag. Basis hiervoor zijn de gekozen competenties (inclusief concrete gedragsvoorbeelden) behorende bij het gekozen competentieprofiel. Op verschillende momenten is feedback inzichtelijk te maken en toont de Groeimonitor de ontwikkeling van gedrag.
TMA Performance Matrix #
De Performance Matrix geeft een combinatie weer van de aanleg en ontwikkelbaarheid van competenties en hoe zichtbaar dit is in het gedrag van de kandidaat. Op basis van de Performance Matrix kan er een effectief persoonlijk ontwikkelplan opgesteld worden.
Hoe helpt Wierenga & De Graaf bij assessmentgeschillen? #
Wij begeleiden werknemers en werkgevers bij juridische vraagstukken rond assessments en personeelsbeoordeling. Ons team combineert arbeidsrechtelijke expertise met praktische kennis van assessmentprocedures, waardoor we concrete oplossingen kunnen bieden voor geschillen en onduidelijkheden.
Onze juridische ondersteuning omvat verschillende aspecten:
- Beoordeling van assessmentprocedures op rechtmatigheid en naleving van privacywetgeving
- Advies over werknemersrechten bij verplichte assessments en het gebruik van resultaten
- Begeleiding bij bezwaarschriften tegen assessmentuitkomsten of de gevolgen daarvan
- Onderhandeling met werkgevers over alternatieve beoordelingsmethoden
- Juridische bijstand bij arbeidsconflicten die zijn ontstaan door assessmentgeschillen
We werken samen met gecertificeerde assessmentprofessionals om de kwaliteit en betrouwbaarheid van gebruikte instrumenten te beoordelen. Deze multidisciplinaire aanpak zorgt ervoor dat we zowel de juridische als de inhoudelijke aspecten van assessmentgeschillen kunnen aanpakken.
Vijf redenen om voor Wierenga & De Graaf te kiezen bij assessments: #
- Inzicht door maatwerk: we bieden verschillende tools die inzicht in de talenten van kandidaten en medewerkers geven. Een uitstekende basis om beslissingen te nemen als het gaat om personeelsselectie en loopbaanontwikkeling
- Heldere rapportage: een duidelijke rapportage met concreet advies waarmee je verder kunt
- Gecertificeerde expertise: alle adviseurs zijn gecertificeerd assessor en we werken met beproefde methodes
- Flexibele dienstverlening: we bieden assessments aan als onderdeel van werving en selectie, maar ook als losstaande dienst
- Professionele begeleiding: alle kandidaten krijgen goede begeleiding en we zorgen voor een ontspannen sfeer
Verken samen met ons hoe we jouw unieke uitdagingen kunnen aanpakken en jouw positie kunnen versterken. Plan een inspirerende ontmoeting met ons team en ontdek welke juridische mogelijkheden er zijn om assessmentproblemen op te lossen. Neem contact met ons op voor persoonlijk advies.
Gerelateerde artikelen #
- Hoe werkt het wervingsproces voor administratief personeel?
- Wat zijn de belangrijkste veranderingen voor uitzendkrachten vanaf 2026?
- 7 elementen van een sterke werkgeversidentiteit
- 11 tips voor het werven van klantenservice medewerkers
- Welke waarden zijn belangrijk voor Millennials bij het kiezen van een werkgever?




